Londen The Independent 11 juni
2005
Hoe 7000 jaar oude tempels de uitgebreide
cultuur van Europa openbaren
Door Cahal Milmo (vertaling Anneke
Huijskens Luijten)
De constructie van de tempels van Nickern, in het gebied dat nu Dresden heet, bewijst dat de eerste beschavingen in Europa aan de wieg stonden van het streven van de mens om de natuur te beheersen.
Zo’n 2000 jaar voordat de eerste stenen voor de Egyptische piramides werden gelegd, was het voor de volkeren vanaf de wouden van Duitsland tot aan de vlaktes van Pakistan, zowel letterlijk als figuurlijk hun grootste zorg om zich te op één plaats te vestigen.
Archeologische bewijzen doen vermoeden, dat er rond 5000 jaar v.C. stammen in het gebied zoals Baluchistan, het gebied dat nu bekend is als Mehrgarh, in de noordwestelijke hoek van het Indiase subcontinent en de Sammaranen in Mesopotamië boerderijen en permanente leefgemeenschappen stichtten[1] .
In Egypte verbouwde men vanaf 5000 v.C. in dorpen vlas, katoen en gerst. Daar hield men ook groot vee en schapen in kuddes. De ontdekking van vroege sporen van landbouw in Nieuw Guinea omstreeks dezelfde tijd laat zien dat mensen wereldwijd bezig waren om de natuur naar hun hand te zetten.
Dr. John Robertson, een antropoloog van de universiteit van Washington zei: ‘Er is veel van deze periode dat we nog niet begrijpen, maar de mensen waren al voorbij het stadium van het opsporen en doden van hun prooi en het zichzelf insmeren met hun ingewanden.
Overal ter wereld begonnen mensen hun omgeving te zien als iets dat georganiseerd kon worden om te boeren. Dit was een belangrijke verandering en het deed niets af aan het aangeboren gevoel van ontzag voor de natuur.
De eerste beschavingen deden daarom verwoede pogingen om die gedachtegang te vertalen in monumentale gebouwen, niet zozeer kolossaal als wel in grote aantallen.
De drang om een heilige plaats te hebben, zoals de vroege tempels uit deze tijd in Mesopotamië, lijkt de drijfveer te zijn achter de omvangrijke structuren, die in centraal Europa zijn blootgelegd.’
Archeologen hebben
veel moeite gehad om de exacte locaties en begrenzingen van de eerste
boerengemeenschappen aan te geven, omdat het bewijs dat ze achterlieten te
karig is. Maar het beeld dat vaak wordt geschetst van de Europese situatie is
er een van een steeds verder geperfectioneerd boerenbedrijf, met zijn basis in
Mesopotamië, ruwweg het gebied dat nu door Irakezen en Syriërs wordt bewoond en
dat van daaruit via het Midden-Oosten werd verspreid naar de buitenste grenzen
van Europa.
Complexe stenen structuren op de Orkney eilanden zoals de Knap of Howar, de vroegste permanente woningen die in noordwest Europa zijn te vinden, dateren van ongeveer 3500 jaar v.C.
Steen is duurzaam en heeft als doel om te blijven staan. Het is daarentegen voor archeologen moeilijk geweest om de mate van ontwikkeling te bepalen van de beschaving die de Nickern tempels van hout en aarde bouwden meer dan 1000 jaar voor de Orkney gebouwen.
Andrew Sherratt, prof. in de archeologie aan de universiteit van Oxfort zei: ‘Het probleem was dat de paalgaten vaak de enige overblijfselen van die gebouwen waren. Pas als we ze gaan reconstrueren begrijpen we het ingewikkelde karakter van hun beschaving.
De Britten zouden waarschijnlijk stom verbaasd hebben gestaan over hetgeen blijkbaar in Duitsland is ontdekt. Zij waren in deze periode nog maar net begonnen met boeren. Maar voor de Mesopotamiërs zou het reden zijn voor een nogal neerbuigend klopje op de schouder.’
Hoewel de precieze bedoeling van deze ronde gebouwen bij Nickers een mysterie blijft, doen de overblijfselen wel vermoeden dat de bewoners ervan ontwikkeld waren.
In het oud Egyptische dorp al-Fayyum werden overleden huisdieren in linnen verpakt en vlak bij hun leefgemeenschap begraven. Later bewijsmateriaal uit het Oude Egypte geven inzicht in de complexiteit van geloof dat hiermee gepaard ging.
De inwoners van Nickern, die hun eigen vereringsplaatsen bouwden, maakten keramische standbeelden van mensen en dieren net zoals de inwoners van Mehrgarth in Baluchistan, hoewel daar tot op heden weinig bewijs van hun geloofsbeleving in te vinden is.